هم‌زمان، منابع مطلع از بازار نفتکش‌ها اعلام کرده‌اند خریداران عراقی دست‌کم دو فروند نفتکش غول‌پیکر را خریداری کرده‌اند که یکی از این معاملات با رقمی بی‌سابقه انجام شده است.

نفتکش به یک دارایی راهبردی برای کشورهای نفتی تبدیل شد

افزایش تقاضای کشورهای تولیدکننده نفت برای نفتکش در شرایطی رخ داده که بازار این کشتی‌ها با افزایش شدید ارزش دارایی‌ها و درآمد مالکان مواجه است. رشد تقاضا موجب شده مالکان برای فروش یا اجاره نفتکش‌های خود قیمت‌های بالاتری مطالبه کنند.

در همین حال، یک مقام ارشد کویتی نیز اعلام کرده است که این کشور به‌طور فعال در حال بررسی و خرید نفتکش‌های جدید است.

شیخ خالد الصباح، مدیرعامل بخش بازاریابی بین‌المللی شرکت دولتی نفت کویت، در کنفرانس APPEC در سنگاپور گفت کویت در بازار به دنبال خرید کشتی‌های بیشتری است و تأکید کرد: «کنترل ناوگان خود، کنترل عملیات خود، به شما نسبت به دیگران برتری می‌دهد.»

معامله ۲۰۰ میلیون دلاری نفتکش با خریداران عراقی

یکی از افراد مطلع از معاملات بازار اعلام کرده است شرکت یونانی دایناکام تانکرز منیجمنت یک فروند نفتکش غول‌پیکر را به خریداران عراقی فروخته است.

ارزش این معامله حدود ۲۰۰ میلیون دلار اعلام شده؛ رقمی که بر اساس داده‌های کلارکسون ریسرچ سرویسز، بالاترین مبلغ پرداخت‌شده برای یک نفتکش از این نوع محسوب می‌شود.

یک نفتکش غول‌پیکر دیگر نیز در همین دوره به خریداران عراقی فروخته شده است. وزارت نفت عراق درباره جزئیات این خریدها اظهارنظر رسمی نکرده است.

در مناقصه نفتکش‌های عراق همچنین تأکید شده کشتی‌های پیشنهادی باید قابلیت انجام عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی (Ship-to-Ship) را داشته باشند؛ قابلیتی که امکان جابه‌جایی محموله میان نفتکش‌ها در نقاط مختلف مسیر دریایی را فراهم می‌کند.

کویت نیز به دنبال توسعه ناوگان نفتکش

کویت نیز هم‌زمان با عراق، برنامه افزایش ظرفیت ناوگان خود را دنبال می‌کند. بر اساس اطلاعات منتشرشده از بازار، این کشور علاوه بر بررسی گزینه‌های اجاره، برای خرید نفتکش‌های جدید نیز پیشنهادهایی بالاتر از سطح معمول بازار ارائه کرده است.

افزایش تقاضا برای نفتکش‌ها در منطقه در شرایطی رخ داده که شرکت کشتیرانی وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، نیز طی دوره اخیر سفارش‌های قابل توجهی برای خرید نفتکش‌های دست‌دوم و ساخت کشتی‌های جدید ثبت کرده است.

این روند نشان می‌دهد کشورهای تولیدکننده نفت خلیج فارس، مالکیت و کنترل مستقیم بر ناوگان دریایی را به یکی از ابزارهای افزایش تاب‌آوری صادرات انرژی تبدیل کرده‌اند.

تفاوت بزرگ در ظرفیت نفتکش کشورهای منطقه

کشورهای تولیدکننده نفت خاورمیانه از نظر میزان مالکیت نفتکش وضعیت یکسانی ندارند.

عربستان سعودی از یک شرکت بزرگ دولتی و ناوگانی گسترده برخوردار است و بخش قابل توجهی از ظرفیت حمل دریایی نفت خود را در اختیار دارد. امارات متحده عربی نیز از طریق مجموعه‌های وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی، از جمله ادنوک، ناوگان نفتکش در اختیار دارد و در سال‌های اخیر تلاش کرده مالکیت خود بر این ناوگان را افزایش دهد.

کویت از ناوگان کوچک‌تری برخوردار است و عراق در مقایسه با ظرفیت تولید و صادرات خود، نفتکش‌های اختصاصی محدودی در اختیار دارد. ایران نیز دارای یکی از ناوگان‌های بزرگ نفتکش در منطقه است.

جنگ و تنگه هرمز؛ نفتکش‌ها در خط مقدم امنیت صادرات

افزایش تلاش کشورهای نفتی برای خرید و اجاره نفتکش در شرایطی انجام می‌شود که درگیری‌های اخیر بار دیگر اهمیت امنیت تنگه هرمز و مسیرهای انتقال انرژی را برجسته کرده است.

وابستگی کشورهای تولیدکننده به ناوگان‌های خارجی می‌تواند در زمان وقوع بحران، محدودیت‌هایی برای صادرات ایجاد کند؛ در مقابل، برخورداری از ناوگان اختصاصی امکان تصمیم‌گیری سریع‌تر درباره مسیر، زمان و شیوه انتقال محموله‌ها را فراهم می‌کند.

یکی از روش‌هایی که در شرایط بحرانی مورد توجه قرار گرفته، انتقال کشتی به کشتی است. در این روش، نفت ابتدا توسط یک نفتکش از داخل خلیج فارس به نقطه‌ای در نزدیکی خارج از تنگه هرمز منتقل و سپس برای ادامه مسیر به نفتکش دیگری تحویل داده می‌شود.

افزایش مالکیت نفتکش‌ها توسط کشورهای تولیدکننده خلیج فارس می‌تواند کنترل آنها بر زنجیره صادرات نفت را افزایش داده و وابستگی به ناوگان‌های خارجی را کاهش دهد؛ موضوعی که در صورت تداوم ناامنی‌های منطقه‌ای، به یکی از مؤلفه‌های مهم امنیت انرژی تبدیل خواهد شد.

ابراهیم النضیری، مدیرعامل شرکت کشتیرانی اسیاد شیپینگ عمان که ناوگانی متنوع با بیش از ۹۰ فروند کشتی دارد، در کنفرانس انرژی سنگاپور نیز بر همین موضوع تأکید کرد و گفت بحران اخیر اهمیت برخورداری از شرکت‌های حمل‌ونقل ملی را روشن کرده است.