افزایش فشار بر شبکه برق کشور در پی آسیب‌دیدن بخشی از زیرساخت‌های یوتیلیتی در جنوب کشور پس از حملات آمریکا و اسرائیل، چالش‌های تازه‌ای را برای تأمین برق صنایع، به‌ویژه مجتمع‌های پتروشیمی، ایجاد کرده است.

مهدی مسائلی، دبیرکل سندیکای صنعت برق ایران، پیش‌تر با اشاره به خسارت حدود ۶۰ همتی واردشده به صنعت برق در دوران جنگ، گفته بود:« برخی از صنایع بزرگ نظیر پتروشیمی‌ها که پیش‌تر مازاد برق تولیدی خود را به شبکه سراسری اختصاص می‌دادند، اکنون فعالیتی ندارند و برای بهره‌مندی از ظرفیت تولیدی آن‌ها باید برق لازم برای ورود مجددشان به مدار تأمین شود». به گفته او، مجموعه این رویدادها سیگنالی برای دولت دارد مبنی بر اینکه برای عبور از بحران فعلی، باید توجه جدی‌تری به صنعت برق معطوف شود.

در همین راستا مصطفی رجبی‌مشهدی، معاون وزیر نیرو، نیز در گفت‌وگو با «بازار» ابراز امیدواری کرده است که با مدیریت مصرف و در صورت امکان واردات برق، بتوان انرژی مورد نیاز واحدهای پتروشیمی را تامین کرد.

اما در شرایط فعلی امکان واردات از چه طریقی و تا میزانی وجود دارد؟

کریم افشار، کارشناس صنعت برق در این باره می‌گوید: به واسطه ارتباط ایران با کشورهای ارمنستان، آذربایجان، ترکیه و ترکمنستان می‌توان واردات برق را انجام داد و امکان این مسئله از لحاظ فنی، به دلیل یکپارچه بودن شبکه برق وجود دارد. این واردات می‌تواند از طریق قراردادها و تهاتر نیز انجام شود؛ به این صورت که در تابستان برق دریافت کنیم و مازاد آن را در زمستان به آنها بازگردانیم.

امکان واردات برق از کشورهای همسایه وجود دارد

حمیدرضا صالحی، رئیس فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، نیز در این باره می‌گوید: خطوط اصلی صادراتی میان ایران، عراق، ترکیه، پاکستان و افغانستان و خطوط وارداتی انتقال میان ترکمنستان و ارمنستان وجود دارد اما باید در نظر داشت که میزان صادرات برق بیشتر از میزان واردات است.

وی ادامه داد: در این راستا باید بررسی کرد کشورهایی مانند عراق که دو یا سه خط ارتباطی با ما دارند، برنامه‌ای برای استفاده از این خطوط دارند یا خیر. البته باید در نظر گرفت که عراق برق مازادی ندارد که به ما بدهد و در این ماجرا ترکیه و ترکمنستان باقی می‌مانند که اگر هم در بهترین حالت از آنها برق وارد شود، حدود ۵۰۰ مگاوات خواهد بود. با توجه به کمبود برق و آسیب دیدن برخی واحدهای تولید برق و یوتیلیتی پتروشیمی‌ها، پیشنهاد واردات گزینه مناسبی است.

انحصار واردات و صادرات برق در دست دولت

صالحی درباره احتمال ورود بخش خصوصی به ماجرای واردات برق صنایع بیان کرد: در صورتی که دولت اجازه ورود بخش خصوصی به این حوزه را بدهد، شاید بتوان ظرفیت‌های صادراتی را افزایش داد و همین موضوع باعث افزایش واردات برق به کشور شود. تاکنون مجوز صادرات و واردات برق در انحصار دولت بوده و باید دید رویکرد جدید دولت در این زمینه چه خواهد بود. خطوط اتصال وجود دارد اما نیاز به تقویت دارند. تقویت این خطوط نیز نیازمند منابع مالی است و اگر بخش خصوصی در این زمینه نقش داشته باشد، می‌تواند به تقویت این خطوط کمک کند و سهم بیشتری در واردات برق داشته باشد.

رئیس فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران درباره ورود بخش خصوصی و رایزنی‌های وزارتخانه در این زمینه گفت: تا این لحظه اطلاعاتی در این خصوص ابلاغ نشده و درباره رایزنی‌های انجام‌شده نیز اطلاعات مشخصی در دست نیست.

برق ارزان ترکمنستان گزینه مناسب واردات

وی درباره هزینه تمام‌شده واردات برق برای پتروشیمی‌ها گفت: پتروشیمی‌ها در این زمینه محاسبه هزینه و فایده انجام می‌دهند و اگر این کار از نظر اقتصادی برای آنها صرفه داشته باشد و به راه‌اندازی واحدهایشان کمک کند، برایشان ارزشمند خواهد بود. به نظر می‌رسد از آنجا که برق برای پتروشیمی‌ها زیرساخت اصلی است و راه‌اندازی سایر واحدها و تأمین آب و بخار کمک می‌کند، موضوع قیمت در اولویت اول قرار ندارد. کشورهایی مانند ترکمنستان و آذربایجان می‌توانند گزینه‌های واردات برق باشند؛ قیمت برق در این کشورها به گونه‌ای است که برای صنعت پتروشیمی ایران قابل استفاده است و ترکمنستان به دلیل داشتن منابع گازی فراوان، برق نسبتاً ارزانی تولید می‌کند که می‌توان از آن استفاده کرد.