رئیس سابق MI6 : جنگ چند ماه دیگر ادامه مییابد/ لاریجانی چون می توانست محور پایان جنگ باشد، ترور شد/ قالیباف دیگر در مرکز صحنه نیست/حمله به ایران اشتباهی بزرگ بود
سرویس سیاسی_خبرصنعتی، جان ساورز، رئیس پیشین سرویس اطلاعات خارجی انگلیس (MI6)، در تازهترین قسمت پادکست «The Rachman Review» متعلق به فایننشالتایمز، در گفت و گویی تحلیل خود را در رابطه با جنگ آمریکا و اسرائیل بر علیه ایران ارائه کرد.
ساورز در این گفت و گو مهمترین ارزیابی خود را درباره شهید علی لاریجانی مطرح کرد. او معتقد است شهید لاریجانی میتوانست در مرکز روندی قرار گیرد که به پایان جنگ منجر شود؛ اما به گفته رئیس سابق MI6، اسرائیل او را عمداً ترور کرد، زیرا لاریجانی میتوانست به توافقی برای پایان جنگ برسد که برای هر دو طرف قابل پذیرش باشد.
این ارزیابی ساورز در حالی مطرح شد که او شهید لاریجانی را یکی از معدود چهرههایی میداند که میتوانست محور یک راهحل سیاسی باشد.
قالیباف دیگر در مرکز صحنه نیست
ساورز در بخش دیگری از گفتوگو به محمدباقر قالیباف پرداخت. به گفته او، پیشتر انتظار زیادی از نقشآفرینی قالیباف وجود داشت؛ اما تحولاتی در جنگ و ایران باعث شده است که او دیگر در مرکز صحنه سیاسی قرار نداشته باشد.
جنگ چند ماه دیگر ادامه خواهد داشت
ساورز چشمانداز کوتاهمدت جنگ را پایان سریع درگیری نمیداند. او معتقد است جنگ احتمالاً چند ماه دیگر ادامه خواهد داشت و شرایط منطقه همچنان بیثبات و نامطلوب است.
با این حال، از نگاه او، طولانی شدن جنگ به تدریج وزن عوامل اقتصادی را بیشتر میکند و تصور می کند فشار اقتصادی میتواند در مقطعی به عاملی مؤثر بر رفتار ایران تبدیل شود.
فشار اقتصادی؛ نقطه آسیبپذیر ایران
ساورز معتقد است مسیر جنگ به تدریج از اتکای صرف به عملیات نظامی، به سمت فشار اقتصادی حرکت میکند. از نظر او، این تحول برای آمریکا مزیت بیشتری ایجاد میکند. زیرا واشنگتن ابزارهای اقتصادی گستردهای برای فشار اقتصادی در اختیار دارد.
حمله آمریکا و اسرائیل به ایران اشتباه بود
رئیس سابق MI6، اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را یک اشتباه بزرگ توصیف کرد و معتقد بود اهداف و توجیهات روشنی برای این حمله وجود نداشته است.
با این حال، او در ارزیابی شرایط پس از آغاز جنگ، صرفاً بر اشتباه بودن عملیات تمرکز نکرد و گفت جنگ اکنون پیامدهایی بسیار گستردهتر برای منطقه و حتی راهبرد جهانی آمریکا ایجاد کرده است.
از نگاه ساورز، واشنگتن طی حدود دو دهه تلاش کرده بود تمرکز نظامی خود را از خاورمیانه به سمت چین و شرق آسیا منتقل کند؛ اما جنگ ایران این روند را معکوس کرده است.
جنگ ایران، منابع آمریکا را از چین و اوکراین دور کرده است
ساورز هشدار داد که ادامه جنگ ایران، منابع نظامی آمریکا را بار دیگر به خاورمیانه میکشاند.
ترامپ و ادامه جنگ
در بخش مربوط به آمریکا، موضوع دونالد ترامپ و هدف او از ادامه جنگ نیز مطرح شد. در این بحث، کیم غطاس معتقد بود ترامپ به دنبال ارائه یک «پیروزی» به افکار عمومی آمریکا است و همین مسئله میتواند بر تصمیم واشنگتن برای ادامه جنگ تأثیر بگذارد.
ساورز نیز با اشاره به سابقه آمریکا در خروج از جنگهای طولانی، از ویتنام، لبنان، سومالی و افغانستان یاد کرد؛ اما معتقد نیست واشنگتن در کوتاهمدت از جنگ ایران خارج شود.
از نگاه او، فشار اقتصادی و سیاسی در نهایت میتواند آمریکا را به سمت کاهش درگیری سوق دهد، اما این نقطه هنوز فرا نرسیده است.
در مجموع، ارزیابی ساورز این است که جنگ ایران در چند ماه آینده ادامه خواهد داشت، فشار اقتصادی بر ایران افزایش مییابد و همزمان آمریکا با هزینه راهبردی ناشی از گرفتار شدن مجدد در خاورمیانه روبهرو خواهد شد؛ هزینهای که میتواند منابع واشنگتن برای اوکراین و مهار چین در شرق آسیا و دفاع از تایوان را محدود کند.
