فرمول جدید قیمت‌گذاری پالایشگاه‌ها از مهرماه؛ تخفیف خوراک و کرک‌اسپرد زیر ذره‌بین
به گزارش خبر صنعتی، فرمول جدید قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های پالایشی از ابتدای مهر ۱۴۰۵ اجرا می‌شود. تغییر تخفیف نفت خام و میعانات گازی، بازنگری در مرجع قیمت‌گذاری فرآورده‌ها و تعیین سازوکار اضطراری در شرایط نوسان بازار جهانی، محورهای اصلی این مصوبه‌اند. اثر نهایی آن بر شرکت‌ها به ترکیب خوراک، کیفیت محصولات و شرایط بازار بستگی دارد.
تغییر تخفیف نفت خام و میعانات گازی
بر اساس گزارش بتاسهم، تخفیف از قیمت مرجع نفت خام سبک ۳ دلار و نفت خام سنگین ۱.۹ دلار کاهش یافته است. در مقابل، تخفیف میعانات گازی پارس جنوبی ۱.۱ دلار افزایش پیدا کرده است. اثر این تغییرات به نوع و حجم خوراک مصرفی و مدت اجرای فرمول جدید بستگی دارد.
تغییر مرجع قیمت‌گذاری فرآورده‌ها
در فرمول جدید، مرجع قیمت‌گذاری برخی فرآورده‌ها، از جمله بنزین، گازوئیل و نفت کوره، از سنگاپور به منطقه خلیج فارس تغییر می‌کند. سازوکار تخفیف‌های ۵ و ۹۵ درصدی نیز در گزارش بتاسهم مطرح شده است. تعیین اثر مالی این تغییر به مقایسه قیمت‌های دو منطقه در دوره زمانی یکسان و اعمال ضرایب مربوط به کیفیت محصولات نیاز دارد.
کیفیت بنزین و درآمد پالایشگاه‌ها
بنزین با اکتان ۹۵ به‌عنوان محصول مرجع در نظر گرفته شده و اختلاف کیفیت، بر اساس ارزش روز هر واحد اکتان، بر قیمت نهایی اثر می‌گذارد. عرضه بنزین بدون اکسیژن‌افزا با اکتان بالاتر از ۹۱ در بورس انرژی نیز با تأیید وزارت نفت امکان‌پذیر است. برای ارزیابی اثر این مقررات بر پالایشگاه‌های اصفهان و شیراز، باید حجم تولید و فروش و میزان تعدیل قیمت ناشی از کیفیت بررسی شود.
مرز زمانی اجرای مصوبه
دستورالعمل قبلی تا پایان شهریور ۱۴۰۵ اعتبار داشته و فرمول جدید از اول مهر اجرا می‌شود. بنابراین، بررسی عملکرد مالی شرکت‌ها باید با تفکیک دو دوره انجام شود. تغییر هزینه خوراک، درآمد فروش فرآورده‌ها، بهای تمام‌شده و موجودی‌ها از شاخص‌های لازم برای سنجش اثر مصوبه‌اند.
کرک‌اسپرد و حاشیه سود
کرک‌اسپرد، اختلاف ارزش فرآورده‌های تولیدی و هزینه نفت خام مصرفی است. بتاسهم با اشاره به شرایط فعلی کرک‌اسپرد، اثر تغییر تخفیف خوراک را کمتر از ۱۰ درصد برآورد کرده و هشدار داده است که با افت کرک‌اسپرد به کمتر از ۱۰ دلار، فشار افزایش هزینه خوراک بر حاشیه سود بیشتر می‌شود. با این حال، جزئیات محاسبات این برآورد ارائه نشده و افزایش هزینه خوراک به‌تنهایی به معنای کاهش هم‌اندازه سود خالص نیست.
قیمت‌گذاری اضطراری و اثر تخفیف میعانات
بر اساس توضیحات مربوط به ماده ۷، وزارت نفت در شرایط اضطراری ناشی از نوسانات بازار جهانی امکان بازگشت به روش قبلی قیمت‌گذاری را دارد. در گزارش بتاسهم، قیمت‌های پیش از ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ و نرخ ارز همان ماه نیز مطرح شده‌اند؛ اما حدود کرک‌اسپرد ۲۵ و ۱۱ دلار، بر اساس اطلاعات موجود، نباید به‌عنوان آستانه‌های قطعی و رسمی مصوبه تلقی شوند.
افزایش تخفیف میعانات می‌تواند بر شرکت‌های مصرف‌کننده‌ای مانند نوری، بوعلی سینا، پالایشگاه ستاره خلیج فارس و پالایشگاه لاوان اثر مثبت بگذارد. با این حال، میزان منفعت به حجم مصرف و مدت اجرای فرمول وابسته است. اثر آن بر سرمایه‌گذارانی مانند تاپیکو و شستا نیز باید با توجه به سهم مالکیت و نحوه انعکاس سود در صورت‌های مالی سنجیده شود.
